De Mammoetboom (Sequoiadendron Giganteum)


De mammoetboom behoort tot de familie der Taxodiaxeae. Tot deze familie behoren onder andere ook de Californische redwood of Reuzenpijnboom (Sequoia Sempervirens), de Japanse cypres (Cryptomeria Japonica), de Watercypres (Metasequoia).

Het gebeurt wel vaker dat de Mammoetboom (Sequoiadendron Giganteum) en de Reuzenpijnboom (Sequoia Sempervirens) of Redwood onder één noemer worden geplaatst, de Sequoia. Het moet gezegd dat deze twee bomen verschillen van elkaar. Ze hebben een verschillend natuurlijk verspreidingsgebied en de Redwood wordt groter (hoogste boom ter wereld met 112 meter) dan de Mammoetboom maar minder dik. Wat volgt gaat over de Mammoetboom.

Het is een boom die toch een hoogte kan bereiken van ongeveer 90 meter. De bomen, hier in het Arboretum van Tervuren hebben een hoogte tussen 30 en 40 meter. Van sommige bomen heb ik de omtrek kunnen meten (op 1,50 meter boven de grond, september 2004) met 4,30 meter tot 6,10 meter als resultaat.

De Sequoiadendron Giganteum heeft maar één natuurlijk verspreidingsgebied, namelijk te Californië (VS) op de hellingen van de Sierra Nevada. En een prachtige concentratie Mammoetbomen vind je terug in het Sequoia Nationaal Park.In Europa zijn ze ingevoerd in 1853, slechts enkele jaren nadat ze zijn ontdekt door de eerste immigranten tijdens de ‘goldrush’ van 1849.(een eerst en enig schrijven dateert van 1833).
Al gauw worden ze her en der in tuinen en parken aangeplant. In Europa zijn er Mammoetbomen terug te vinden met een diameter van 7 tot 8 meter diameter, dus minstens een eeuw oud.


In 1847 heeft S. Endlicher de naam ‘Sequoia’ aan deze boom gegeven. Dit ter aandenken van Sequoyah, een Cherokee indiaan, de uitvinder van het cherokee alfabet in de jaren 1820 en verdwenen te Mexico in 1843. Wat betreft onze Mammoetboom, is het wachten tot 1939 na heel wat polemieken, om tot de benaming Sequoiadendron te komen.


Het betreft de grootste boom op aarde wat betreft volume. In de VS bevinden zich Mammoetbomen met een omtrek van 25 meter en hun leeftijd wordt geschat op meer dan 3000 jaar (berekening gestaafd op metingen van boomstronken rondom). Er werd en wordt soms nog melding gemaakt van ouderdomrecords van 6000 jaar (op basis van een gefossileerde boomstronk), wat toch een beetje overdreven is!

De laatste studies (2000-2002) , gebaseerd op nieuwe technieken, hebben de leeftijd van de meeste Mammoetbomen doen dalen. Ook deze van de meest gekende, namelijk de ‘General Sherman’ die vaak de grootste boom ter wereld wordt genoemd ("the largest living thing on earth", zeggen de Amerikanen) zou een ouderdom hebben van 2100-2200 jaar in plaats van 3000 tot 3500 jaar, een berekening van een paar tientallen jaren geleden. Maar daar tegenover is het bewezen dat kleinere Mammoetbomen ouder zijn dan hem. Het zit namelijk zo dat de omtrek van een boom staat in relatie met zijn groeiritme. En deze hangt rechtstreeks af met de omgeving van de boom en de variaties in het klimaat die de boom heeft ondergaan .

De General Sherman en andere van zijn soortgenoten zijn nog steeds in volle ontwikkeling en groei. Dus ‘oud’ zijn ze zeker nog niet en niemand weet wanneer ze hun ‘derde leeftijd’ zullen bereiken! Meer informatie hieromtrent: http://www.yosemite.org/naturenotes/SequoiaAges.htm.

In tegenstelling tot hun verwanten (Sequoia Sempervirens), bevinden de Mammoetbomen zich in hun natuurlijke omgeving op een zekere hoogte (tussen +/- 1000 en 2500 meter). De bomen zijn volkomen winterhard en ze doen het dus uitstekend te Tervuren. Een minpunt is wel dat de wortels meer in de breedte groeien dan in de diepte met als gevolg de mogelijkheid tot omwaaien bij hevige rukwinden. Hiermee is wel rekening gehouden bij de aanplanting in het Arboretum te Tervuren. : onder andere Tsougas en Douglas vormen een beschermingsschild …

Neem de tijd om deze prachtige bomen aan te raken. Je zal merken dat hun schors dik, zacht en sponsig is… (ooit van ‘boksboom’ gehoord?) Deze schors beschermt de Sequoia tegen vorst maar zeker tegen bosbranden die regelmatig voorkomen in hun natuurlijk verspreidingsgebied.
Zijn schors is een schuilplaats voor insecten en ander gedierte bij brand en hij draagt zo bij tot het in stand houden van leven in het getroffen gebied.



De kegels (vrucht) van de Mammoetboom zijn hard, klein (3 tot 5cm) en eivormig. Ze openen zich maar na ongeveer 20 jaar of bij brand door de hitte! Anders gezegd, het vuur controleert en bepaalt zo mede het in stand houden en/of de natuurlijke aanplanting van deze groep. De aanblik van een Mammoetboom, met zijn grootte en omvang, maar ook door de zachtheid van zijn schors geeft een sereen, vredig en rustig gevoel. Met zijn voeten op aarde maar met het hoofd tussen de wolken

Een prachtige Belgische site met betrekking tot de Sequoia op:
http://users.pandora.be/sequoiadendron/index.html


Waar deze Mammoetboom bewonderen in het Arboretum van Tervuren?

Je vindt ze in groep 7. De oudste en spectaculairste explemplaren staan in een rij ten westen van groep 7, tegenover de groep 6b: minstens een vijftiental ( heel imposante ) dateren uit de tijd van de eerste aanplantingen. Tientallen andere broertjes, duidelijk jonger, staan discreet opgesteld in de zuidoostelijke hoek van groep 7, niet ver van de Kapucijnendreef.

Terug